بخش پانزدهم ـ حقوق و تکالیف زوجین نسبت به یکدیگر در ازدواج موقت:
ماده 1102 قانون مدنی: “همین که نکاح به طور صحت واقع شد روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل همدیگر برقرار میشود.”
1- مفهوم مخالف این ماده این است که چنانچه ازدواج به طور صحیح واقع نشود یعنی اگر ازدواج باطل باشد، هیچگونه رابطه زوجیت بوجود نمیآید و در نتیجه زن و مرد نسبت به یکدیگر هیچگونه حق و تکلیفی ندارند.
2- مشخصترین و بارزترین رابطه زوجیت این است که زن و مرد بتوانند با همدیگر ارتباط جنسی برقرار کرده و از یکدیگر متمتع شوند.
3- یکی از آثار برقراری رابطه زوجیت، محرم شدن زن و مرد و آن دسته از بستگانی است که در قانون ذکر آنها شده است.
4- به موجب ماده 1103 قانون مدنی که بیان میدارد: “زن و شوهر مکلف به حسن معاشرت با یکدیگرند”، زن و شوهر که به وسیله عقد ازدواج موقت به زوجیت یکدیگر درآمدهاند، به موجب قانون و تعالیم اسلامی باید بایکدیگر خوش رفتار باشند.
این ماده فقط یک توصیه اخلاقی را بیان نمیکند زیرا، چنانچه مردی سوء معاشرت با همسر خود داشته باشد زن میتواند از دادگاه تقاضای وکالت در بذل مدت از جانب مرد را بنماید تا از ادامه زوجیت با مردی که دارای حسنمعاشرت نیست خاتمه دهد.
5 ـ اگر در ازدواج موقت، زن و شوهر دارای فرزند یا فرزندانی شدند، به استناد ماده 1104 قانون مدنی، هر دو وظیفه دارند که نسبت به تربیت اولاد خود به یکدیگر کمک نمایند.
6 ـ ماده 1105 قانون مدنی: “در روابط زوجین ریاست خانواده از خصایص شوهر است.” این ماده نیز به نظر میرسد اختصاصی به ازدواج دائم نداشته و شامل ازدواج موقت هم میباشد. زیرا به لحاظ رابطه زوجیت که به نحوصحیح بین زن و مرد بوجود آمده است، حقوق و تکالیفی بین یکدیگر برقرار میشود و از آن جمله، ریاست خانواده است که بر عهده شوهر قرار گرفته است و این ماده از قوانین آمره محسوب میشود و زن و شوهر نمیتوانند بایکدیگر توافق نمایند که ریاست خانواده بر عهده زن قرار گیرد.
7 ـ در ازدواج موقت، زن میتواند بدون اجازه شوهر از خانه بیرون برود، ولی اگر به واسطه بیرون رفتن، حق شوهر از بین میرود بیرون رفتن او حرام است.147 در این جهت فرقی نمیکند که آیا محل سکونت را شوهر برایزن تهیه کرده است یا محل سکونت متعلق به خود زن میباشد. در هر دو صورت زن برای بیرون رفتن از خانه احتیاجی به کسب اجازه از شوهر را ندارد مگر آنکه به خاطر بیرون رفتن وی از خانه، حقی از شوهر ضایع شود که دراین صورت فرمودهاند بیرون رفتن وی حرام است.