فصل دوم ـ خواستگاری
ماده 1043 قانون مدنی میگوید: »هر زنی را که خالی از موانع نکاح باشد میتوان خواستگاری کرد.« قانون مدنی تعریفی از خواستگاری به عمل نیاورده است. بعضی از استادان حقوق گفتهاند: خواستگاری عبارت است از»پیشنهاد زناشوئی از طرف مرد نسبت به زن است که بتواند با او ازدواج نماید.«61
بنابراین خواستگار همیشه مرد و کسی که از او خواستگاری میشود همواره زن است. چه این شیوه مطابق فطرت و طبیعت انسان است.62
در تعریف مذکور بیان شد که در خواست ازدواج از جانب مرد است و این به لحاظ غلبه عرفی است و اغلب مرد از زن خواستگاری مینماید و مفهوم مخالف آن، چنانچه زن از مرد خواستگاری نماید، این درخواست مانعشرعی و قانونی ندارد63 و ممنوع نیست بلکه از حقوق انسان است.64
عمل خواستگاری قبل از مراسم عقد و اجرای صیغه عقد صورت میگیرد و چنانچه مورد قبول واقع شد این فاصله زمانی میان خواستگاری و اجرای مراسم عقد شرعی را “دوران نامزدی” میگویند. خواستگاری میتواند توسطمرد و یا به وسیله خویشان و دوستانش یا وکیل وی صورت گیرد.65
با توجه به تعریفی که از خواستگاری شد به نظر میرسد، ماده 1034 قانون مدنی اختصاصی به ازدواج دائم ندارد و شامل خواستگاری در ازدواج موقت هم میباشد.
موانع خواستگاری: ماده 1034 بیان داشته که از زنی میتوان خواستگاری نمود که مانعی برای ازدواج نداشته باشد. پس مهمترین شرط مشروع بودن، ازدواج با زنی است که از او خواستگاری میشود.
بنابراین خواستگاری هنگامی صحیح است که:
اولا ـ ازدواج با آن زن حرام نباشد
ثانیا ـ خواستگاری از نامزد دیگری نباشد
